Brucellose
GeurgidsBlogs
Brucellose: een opkomende bedreiging voor huisdieren en hun baasje
Brucellose
Brucellose is een ernstige infectieziekte die steeds vaker voorkomt bij honden in Nederland. Hoewel deze ziekte hier nog relatief onbekend is, kan ze grote gevolgen hebben voor zowel honden als mensen. In deze blog leer je alles over brucellose: wat het is, hoe het wordt overgedragen, hoe je je hond kunt beschermen en waarom dit een belangrijk onderwerp is voor alle hondenbezitters.
Wat is brucellose?
Brucellose bij honden wordt veroorzaakt door de bacterie Brucella canis. Deze bacterie is overdraagbaar tussen honden onderling en kan in zeldzame gevallen ook mensen besmetten. Dit maakt brucellose een zogenaamde zoönose, een ziekte die tussen dieren en mensen kan worden overgedragen.
Hoewel brucellose bij mensen zeldzaam is, kan het bij honden ernstige gezondheidsproblemen veroorzaken, waaronder onvruchtbaarheid, miskramen en chronische ontstekingen.
Hoe wordt brucellose overgedragen?
Brucellose is een zeer besmettelijke ziekte die op verschillende manieren wordt verspreid:
Via direct contact
Honden kunnen besmet raken door contact met lichaamsvloeistoffen van een geïnfecteerde hond, zoals sperma, vaginale afscheiding, urine, speeksel en bloed.
Tijdens de dekking
De bacterie verspreidt zich gemakkelijk via geslachtscontact, wat vooral een risico is bij fokhonden.
Via besmette voorwerpen
De bacterie kan ook op hondenmanden, vloeren, voerbakken of andere oppervlakken blijven zitten en zo nieuwe honden infecteren.
Van moeder op pups
Besmette moederhonden kunnen de ziekte via de placenta doorgeven aan hun pups.
Via bloedtransfusies
Hoewel zeldzaam, kunnen besmette bloedtransfusies de bacterie overdragen op een gezonde hond.
Welke honden lopen het grootste risico?
Brucellose wordt vooral gezien bij honden die afkomstig zijn uit landen waar de ziekte endemisch is, zoals Roemenië, Bulgarije en Kroatië. In Nederland zijn sinds 2016 meerdere gevallen gemeld bij geïmporteerde honden. Honden die uit het buitenland worden geadopteerd of die contact hebben met geïmporteerde honden lopen een verhoogd risico.
Daarnaast lopen honden in kennels, asielen en fokprogramma’s extra risico vanwege het nauwe contact tussen de dieren.
Symptomen van brucellose bij honden
Brucellose is een verraderlijke ziekte, omdat geïnfecteerde honden vaak lange tijd geen symptomen vertonen. Wanneer symptomen optreden, kunnen ze zeer uiteenlopend zijn:
- Verminderde vruchtbaarheid bij reuen en teven
- Miskramen (meestal rond de 45e dag van de dracht)
- Ontstekingen aan de geslachtsorganen
- Vergrote lymfeklieren
- Aanhoudende kreupelheid en gewrichtsontstekingen
- Verminderde eetlust en lusteloosheid
- Rugklachten en neurologische problemen
Omdat brucellose chronisch kan worden, kunnen de klachten variëren van milde ontstekingen tot ernstige gezondheidsproblemen die een hond ernstig verzwakken.
Hoe wordt brucellose bij honden gediagnosticeerd?
Het diagnosticeren van brucellose is niet eenvoudig. De bacterie is moeilijk te detecteren en standaard bloedonderzoeken volstaan niet altijd. De volgende tests kunnen worden ingezet:
Bloedonderzoek
Een serologische test kan de aanwezigheid van antilichamen tegen Brucella canis aantonen.
Hoe werkt een serologische test?
1. Bloedafname
- Een dierenarts neemt een bloedmonster van de hond en stuurt dit naar een laboratorium.
2. Opsporing van antilichamen
- In het laboratorium wordt gekeken of het bloed antilichamen bevat tegen Brucella canis.
- Dit kan met verschillende technieken, zoals:
- Rapid Slide Agglutination Test (RSAT) – Een snelle test die binnen enkele uren een indicatie kan geven.
- Indirecte ELISA-test – Specifiek en gevoelig voor het aantonen van Brucella-antilichamen.
- Immunofluorescentie-assay (IFA) – Detecteert de reactie van het immuunsysteem tegen de bacterie.
3. Interpretatie van de resultaten
- Positieve test: De hond heeft antilichamen tegen Brucella canis, wat betekent dat de hond mogelijk besmet is of in het verleden is blootgesteld aan de bacterie.
- Negatieve test: Er zijn geen antilichamen aangetoond, maar dit sluit een infectie niet volledig uit (vooral in een vroeg stadium).
PCR-test
Deze test kan de bacterie opsporen in bloed of andere lichaamsvloeistoffen.
Hoe werkt een PCR-test?
1. Afname van een monster
- De dierenarts neemt een bloedmonster of een ander relevant lichaamsvocht (zoals sperma bij reuen of vaginale afscheiding bij teven).
- Soms kan ook een weefselmonster worden genomen bij ernstig geïnfecteerde dieren.
2. Isolatie van DNA
- In het laboratorium wordt het DNA uit het monster geïsoleerd, waarbij alle genetische materialen worden vrijgemaakt.
3. Vermenigvuldiging van specifiek DNA
- De test maakt kopieën van specifieke DNA-fragmenten van de Brucella canis-bacterie.
- Dit gebeurt door middel van temperatuurwisselingen en enzymen die het DNA vermenigvuldigen.
3. Detectie van de bacterie
- Als Brucella canis in het monster aanwezig is, zal de PCR-test een positief resultaat geven.
- Als er geen DNA van de bacterie wordt gevonden, is de test negatief.
Bacteriecultuur
Dit is de meest betrouwbare test, maar kan weken duren voordat de resultaten bekend zijn.
Hoe werkt een bacteriecultuur?
1. Afname van monsters
- Monsters kunnen worden genomen van:
- Bloed (meest gebruikt)
- Urine, sperma of vaginale afscheiding
- Lymfeklieren of ander geïnfecteerd weefsel
2. Kweken van de bacterie
- Het monster wordt in een speciale voedingsbodem geplaatst en in een laboratoriumomgeving bewaard.
- Hier krijgt de bacterie de kans om te groeien, zodat hij zichtbaar wordt.
3. Identificatie van Brucella canis
- Als Brucella canis aanwezig is, kan het laboratorium de bacterie onder de microscoop of met biochemische testen identificeren.
- Dit duurt vaak minstens 2 tot 4 weken, omdat Brucella canis langzaam groeit.
Omdat een enkele negatieve test geen garantie is dat een hond vrij is van brucellose, wordt vaak aangeraden om de test na enkele weken te herhalen.
Behandeling van brucellose bij honden
Brucellose is niet volledig te genezen. De bacterie kan zich verstoppen in het lichaam en op latere momenten weer opduiken. Behandeling bestaat uit een langdurige combinatie van antibiotica, maar zelfs dan blijft de kans bestaan dat een hond besmettelijk blijft.
In sommige gevallen wordt euthanasie overwogen bij honden die brucellose hebben en een hoog risico vormen voor andere dieren of mensen.
Kan brucellose op mensen worden overgedragen?
Ja, hoewel zeldzaam, kan Brucella canis mensen besmetten, vooral mensen met een verzwakt immuunsysteem. Symptomen bij mensen kunnen zijn:
- Koorts en rillingen
- Vermoeidheid en zwakte
- Gewrichtspijn
- Hoofdpijn
- Chronische infecties
Dierenartsen, fokkers en mensen die nauw contact hebben met besmette honden lopen het grootste risico. Goede hygiëne en het vermijden van contact met besmette lichaamsvloeistoffen zijn essentieel.
Hoe kun je brucellose bij honden voorkomen?
De beste manier om brucellose te voorkomen, is voorzorgsmaatregelen nemen:
✔ Laat geïmporteerde honden testen op brucellose voordat ze in contact komen met andere dieren.
✔ Adopteer honden via betrouwbare organisaties die gezondheidscontroles uitvoeren.
✔ Voorkom ongecontroleerde dekking en test fokhonden voordat ze worden ingezet voor de fok.
✔ Houd een goede hygiëne aan als je werkt met honden die risico lopen op infectie.
✔ Wees alert op symptomen en raadpleeg direct een dierenarts bij verdachte klachten.
Conclusie: Wees alert op brucellose
Brucellose is een opkomende ziekte in Nederland die serieuze gevolgen kan hebben voor honden én mensen. Door bewustwording te creëren en preventieve maatregelen te nemen, kunnen we helpen om de verspreiding van deze ziekte te beperken.
Heb je een hond geadopteerd uit het buitenland of werk je in een omgeving met veel honden? Dan is het verstandig om extra alert te zijn op deze ziekte. Neem bij twijfel altijd contact op met je dierenarts.
Deze pagina is uitsluitend bedoeld ter informatie en kan niet worden gebruikt als vervanging voor professioneel dierenartsadvies. De symptomen en behandelingen van brucellose bij honden kunnen per geval verschillen, en in sommige gevallen kunnen symptomen geheel afwezig zijn. De diagnose en behandeling van deze ziekte dienen altijd door een gekwalificeerde dierenarts te worden uitgevoerd.
Als je vermoedt dat je hond symptomen van brucellose of een andere gezondheidsaandoening vertoont, neem dan direct contact op met je dierenarts voor een juiste diagnose en passende zorg. De informatie op deze pagina is zorgvuldig samengesteld, maar 24Dog is niet verantwoordelijk voor de gevolgen van het gebruik ervan.
“Mijn naam is Sanne Vergunst Gerringa. Ik ben 10 jaar lang trimster geweest met Hondentrimsalon Artisan. Helaas ging dit moeizamer na een paar jaar omdat ik een allergie heb opgebouwd voor honden. Ik heb helaas de knoop moeten doorhakken en ben ik gestopt met het trimmen van honden. Maar ik wou heel graag wel in de “hondenwereld” blijven, en daar is mijn webshop uit ontstaan”
